شیوه‌هایی کاربردی برای آموزش سواد رسانه‌ به دانش‌آموزان

0
67

امروزه سواد رسانه‌ای موضوع بسیار مهمی به شمار می‌رود که به یک محیط خاص محدود نمی‌شود. سواد رسانه‌ای شامل شیوه‌هایی است که به کاربران خود اجازه می‌دهد تا به یک ارزیابی انتقادی و ایجاد رسانه‌ای برای بهبود اثربخشی ارتباطات خود دسترسی داشته باشند.

به گزارش بادیجی ، برای پی بردن به اهمیت آموزش سواد رسانه‌ای به دانش‌آموزان ابتدا باید به یک سوال پاسخ داد.

چرا سواد رسانه‌ای مهم است؟

چهار مهارت مهم برای درک بهتر سواد رسانه به بیننده یا خواننده کمک می‌کند. این مهارت‌ها عبارتند از: داشتن دسترسی به رسانه‌ها، توانایی تجزیه‌و‌تحلیل محتوا، توانایی ارزیابی موقعیت‌ها و توانایی انتقال اطلاعات. بنابراین؛ اهمیت سواد رسانه زمانی مشخص می‌شود که این مقوله در هنگام بروز یک مشکل می‌تواند به‌صورت مستقیم بر دموکراسی حاکم بر یک جامعه تاثیر بگذارد و این توانایی از آن‌جا نشات می‌گیرد که در این زمان مردم می‌توانند نظرات خود را بیان کنند و به‌طور مستقیم بر افکار جامعه اثر بگذارند.

اهمیت آموزش سواد رسانه‌ای به دانش‌آموزان

مهارت‌های مورد نیاز برای سواد فناوری عبارتند از خلاقیت، نوآوری، ارتباطات و همکاری. دانش‌آموزان با کمک خلاقیت و نوآوری، از تکنولوژی برای نشان دادن تفکر خلاق، حل مسئله و ایجاد دانش کمک می‌گیرند و از جنبه برقراری ارتباط و همکاری برای بهبود یادگیری خود و یا یادگیری از دیگران استفاده می‌کنند.

امروزه دانش‌آموزان، با تفکر انتقادی و مهارت‌های تجزیه‌و‌تحلیل مورد نیاز برای داشتن حرکتی موفق در محیط رسانه مجهز نشده‌اند و آن‌ها در تجزیه‌و‌تحلیل و درک پیام‌ رسانه‌های متفاوت و ساختار آن‌ها ضعیف هستند. این در حالی است که  زمان صرف شده برای رسانه‌ها، در حال حاضر تقریبا به هشت ساعت در روز می‌رسد و همچنان در حال افزایش  است.

بر طبق تحقیقات اخیر انجام شده در زمینه سواد رسانه‌ای، آن‌ها ترجیح می‌دهند تا دنیای پیام‌های رسانه‌ای را ساده و صریح ببینند. به عبارت دیگر دانش‌آموزان بر این باورند که پیام‌های رسانه‌ای دارای معانی اولیه و منابع مشخص بوده و به‌راحتی قابل شناسایی هستند، اما واقعیت این است که سواد رسانه‌ای نیاز به تفکر عمیق درباره سازندگان پیام‌ها و همچنین اهداف و ارزش‌های آن‌ها دارد.

با آموزش دادن کودکان به چشم‌انداز انتقادی نسبت به رسانه، آن‌ها در واقع یاد می‌گیرند که چگونه به طور موثرتری ارتباط برقرار کنند، و این می‌تواند زندگی روزمره آن‌ها را تحت تاثیر قرار دهد. این درحالی است که، آموزش سواد رسانه‌ای در حالی در بخشی از برنامه درسی در کشورهای اتحادیه اروپا گنجانده شده است که معلمان اغلب واجد شرایط نیستند!

نیاز به سواد رسانه‌ای در عصر دیجیتال

حال که با مفهوم سواد رسانه‌ای و اهمیت شناسایی نقاط ضعف دانش‌آموزش در این زمینه آشنا شدید در ادامه به راهکارهای مفید برای ارتقاء سطح آموزش در سواد رسانه می‌پردازیم.

جمع‌آوری لیست‌هایی از مهم‌ترین عناوین مورد نیاز برای آموزش سواد رسانه

برخی از معلمان مدارس ابتدایی بر این باورند که آموزش تفکر انتقادی به دانش‌آموزان در این سنین بسیار زود است. اما همانطور که قبلا هم اشاره شد، این روزها سواد رسانه‌ای موضوع بسیار مهمی است و همین اهمیت داشتن، یکی از بهترین دلایل برای آموزش آن به دانش‌آموزان است.

آن‌ها در عصر اطلاعات رشد می‌کنند و از همه طرف و به‌صورت آنلاین، با واقعیت‌ها و داستان‌ها، حقایق و افکار مورد هجوم قرار می‌گیرند، بنابراین با توجه به شرایط موجود به نظر می‌رسد برای آموزش تفکر انتقادی و مهارت‌های استدلالی لازم به دانش‌آموزان جهت رمزگشایی چشم‌اندازهای پیچیده رسانه‌های مختلف، چندان هم زود نیست.

دانش‌آموزان نیازمند یادگیری مجموعه‌ای کامل از مهارت‌هایی هستند که قوانین وب‌گردی و نحوه انتخاب منابع قابل اعتماد برای انجام تحقیقات را به آن‌ها آموزش می‌دهند. آن‌ها همچنین باید با روش‌های مبارزه با تحقیقات بد و سپس ویژگی‌های مهم یک تحقیق خوب و منابع متناسب با سن خود آشنا شوند. انجام و به کارگیری تمامی این موارد نیازمند جمع‌آوری یک لیست کامل از عناوین مورد نیاز و ارائه آن به دانش‌آموزان و معلمان آن‌هاست.

استفاده از رویدادهای تاریخی برای بهبود مهارت‌های تحقیقاتی دانش‌آموزان

سواد رسانه‌ای یا شهروند دیجیتال دو مقوله مرتبط با یکدیگر هستند و به نظر می‌رسد پرداختن جداگانه به آن‌ها کار اشتباهی است. در حقیقت، این دو موضوع باید در تمامی جنبه‌های برنامه درسی دانش‌آموزان گنجانده شود. با توجه به این رویکرد سوالی که ممکن است پیش بیاید این است که چگونه درس‌هایی را طراحی و تدوین کنیم که رویدادهای تاریخی را با وقایع امروزی مقایسه کند؟ و از طرفی به دانش‌آموزان فرصت دهیم تا تضاد گذشته و آینده را ببینند و الگوهایی را به‌منظور پیش‌بینی اتفاقاتی که ممکن است در آینده رخ دهند شناسایی کنند.

این مقوله‌ای است که موضوعات زیادی را به خود مشغول می‌کند. ما می‌توانیم به ادبیات، رویدادهای جهانی، سیاست‌های تاریخی و پیشرفت‌های علمی و پزشکی گذشته نگاه کنیم. برای ما، این یک راه عالی جهت طراحی درس‌هایی با محوریت سواد رسانه‌ای و بهبود مهارت‌های تحقیقاتیِ در حال ظهور است.

از سوی دیگر برای دانش‌آموزان هیچ راهی بهتر از این نیست که درباره یک موضوع تحقیق کرده و برداشت‌های خود و نکاتی که به‌خوبی درک کرده اند را بیان کنند تا از همان آموخته‌ها، موضوعات مختلفی برای آن‌ها طراحی و تولید شود.

ارائه اخبار متناسب با سن دانش‌آموزان

هدف اصلی ما آموزش کودکان به تفکر درباره خود و نیز تفکر انتقادی از هر موضوعی است که ممکن است با آن مواجه شوند. جدای از برخی موضوعات خبری مانند اخبار مربوط به سیاست که برای آموزش در مقاطع ابتدایی بسیار حساس هستند، برای تدریس موفقیت‌آمیز سایر موضوعات باید ابزار مناسب و همچنین آزادی و زمان را برای صحبت درباره مفاهیم مختلف به آن‌ها ارائه دهیم تا به نتیجه دلخواه دست یابیم.

برای این کار می‌توانیم برخی از موضوعات را به‌صورت کلی مطرح کنیم و نظر دانش‌آموزان را در خصوص آن جویا شویم و به آن‌ها اجازه دهیم تا درباره موضوع عنوان شده با یکدیگر به بحث و گفتگو بپردازند. با این کار آن‌ها حقایق و بحث‌های مختلفی را برای طرح ایده‌های خود مورد بررسی قرار می‌دهند که بسیار عالی است.

نتیجه گیری:

کشف موضوعاتی که منافع دانش‌آموزان را تحریک می‌کند، موجب می‌شود تا آن‌ها بیش از پیش، از آنچه که در مورد آداب و رسوم اینترنت و روش‌های تحقیق مناسب یاد گرفته‌اند، هیجان‌زده شوند و در عین حال با استفاده از مهارت‌های تفکر انتقادی، خواندن، نوشتن، تولید کردن را به بهترین شکل ممکن و بسیار حرفه‌ای‌تر از سایر افراد انجام دهند.

انتهای پیام/